X

Sinterklaasgedichten maak je simpel, snel en origineel!

  • Ontvang 5 originele gedichten
  • Volledig gepersonaliseerd
  • In 2 minuten klaar!
Ga naar sinterklaasgedichten.net
Infoyo
Vragen en antwoorden
Zoek artikelen:

Enquete iPhone 4

Ontvang het laatste nieuws over "School en studie" en maak kans op 1000 euro cash.
Laat nu je e-mailadres achter. Speel gratis mee.


Wanneer komt er weer degelijk taalonderwijs?

Venster sluiten

Maak een melding van dit artikel
Selecteer de motivatie van je melding:
Spam / reclame Misleidende of onduidelijke inhoud
Lage inhoudelijke kwaliteit Niet Nederlands
Erotische inhoud Artikel bestaat reeds op internet
Gokken / Illegale promotie Andere reden...

Omschrijf de motivatie van je melding:
Venster sluiten

Stuur dit artikel door
Je naam:
Je e-mailadres:
E-mailadres ontvanger:
Artikelscore
0
  Goed artikel ( 0 )
  Slecht artikel ( 0 )
RSS van 1martin26 1martin26 Auteur op infoyo sinds
11 Januari 2010


Bekijk het profiel van 1martin26
Datum: 02-02-2010
Auteur: 1martin26
Met grote en mij verbijsterende regelmaat tref ik teksten aan die blijk geven van een niet bepaald vlekkeloos taalgebruik. Veelal betreft het fout gespelde werkwoordsvormen. Ja, jij hebt makkelijk praten als Neerlandicus, wordt mij dikwijls voor de voeten geworpen als ik daarover opmerkingen maak. Alsof een universitaire studie Nederlands niet meer is dan een uitgebreide cursus spellen. D of dt, dubbel d of dubbel t, het is allemaal kinderlijk eenvoudig. Daar wil ik het in deze eerste bijdrage over hebben.

Begrippen

Om goed duidelijk te maken hoe je op een correcte wijze werkwoordsvormen spelt, wil ik een aantal hiervoor noodzakelijke begrippen introduceren: de infinitief, de stam van het werkwoord, de grammaticale personen, het voltooid deelwoord, het tegenwoordig deelwoord, het als bijvoeglijk naamwoord gebruikte voltooide deelwoord, het verschil tussen zwakke en sterke werkwoorden en de bekende, maar helaas vaak onjuist toegepaste regel van 't kofschip.

Infinitief

De infinitief is het werkwoord zoals je dit in het woordenboek aantreft. Het is het hele werkwoord. Het is nog niet bewerkt. Er is nog niets mee gebeurd. Er heeft nog geen enkele vervoeging plaatsgevonden. Feitelijk zegt de naam 'infinitief'' dit al: het betreffende werkwoord heeft nog niet zijn eindvorm gekregen.

Stam van het werkwoord

De stam van het werkwoord. Ik zal proberen dit begrip uit te leggen aan de hand van twee werkwoorden: werken en branden. Hoe je deze werkwoorden ook vervoegt, steeds zul je daar het element 'werk' danwel 'brand' in aantreffen: de ik-vorm van het werkwoord. Je kunt het vergelijken met je eigen lichaam. De ene keer loop je in zwembroek op het strand (wat ik dezer dagen  zeerste zal afraden), de andere keer in smoking, dan weer eens casual, maar het daarin gestoken lichaam is, net als de stam van het werkwoord, steeds hetzelfde.

Laten we eens de proef op de som nemen:

ik werk-   
jij werk-t
hij werk-t

wij werk-en
jullie werk-en
zij werk-en

ik brand-
jij brand-t
hij brand-t

wij brand-en
jullie brand-en
zij brand-en

Je ziet, het element 'werk' c.q. 'brand' keert steeds terug.

Dit geldt ook voor de verleden tijd. Kijk maar:

ik werk-te
jij werk-te
hij werk-te

wij werk-ten
jullie werk-ten
zij werk-ten

ik brand-de
jij brand-de
hij brand-de

wij brand-den
jullie brand-den
zij brand-den

Eveneens geldt dit voor het voltooid deelwoord: ge-werk-t, ge-brand.

Grammaticale personen

We kennen drie grammaticale personen, drie in het enkelvoud en drie in het meervoud.

De 1ste grammaticale persoon: ik (enkelvoud) en wij (meervoud). Het is de persoon of zijn de personen van wie de handeling uitgaat.

De 2de grammaticale persoon: jij (enkelvoud) en jullie (meervoud). In dit geval betreft het altijd de aangesproken persoon.

De 3de grammaticale persoon: hij of zij (enkelvoud) en zij (meervoud) en alle personen over wie en dingen waarover iets gezegd wordt, bijvoorbeeld de buurman, de toiletjuffrouw, de huizenmarkt, de overstromingen enzovoort enzovoort.

Nogmaals de vervoegingen op rij:

1ste persoon: ik werk-
2de persoon: jij werk-t
3de persoon: hij werk-t; die oefening werk-t niet goed uit.

1ste persoon: wij werk-en
2e persoon: jullie werk-en
3de persoon: zij werk-en; die dingen werk-en goed.

Uitzondering

Als de 2de grammaticale persoon (jij) achter het in de tegenwoordige tijd vervoegde werkwoord staat, komt er GEEN -t achter de stam. Kijk maar: werk- je mee? werk- je niet mee? Evenzo: brand- je van verlangen om eindelijk de correctie vervoeging van werkwoorden onder de knie te krijgen?

Let op! Dit geldt alleen als 'je' te vervangen is door 'jij'. Als 'je' te vervangen is door 'jouw' (je broer, jouw vader) is er sprake van een 3de grammaticale persoon enkelvoud. Dus: word-t  je vader bevorderd? Op welke dag brand- je los?

Even een pauze

Doceren, wat ik hier probeer, betekent in kleine doseringen aanbieden. In een volgende bijdrage wil ik de overige voor de correcte spelling van werkwoordsvormen uit de doeken doen. Probeer thans aan de hand van het hierboven gespresenteerde schema de vervoeging in de tegenwoordige tijd te doorgronden. Als je dit met enige consequentie doet, zul je hier geen fouten meer maken.

Nog even een vraag: schrijf je: hij bedoeldt, of: hij bedoelt?

Antwoord: de stam (de ik-vorm) is: bedoel. Dan kan er in het enkelvoud hoogstens een -t achter komen. Dus: hij bedoel-t.
Hij vermoed? Hij vermoed-t? Hier is de stam: vermoed. Dus: hij vermoed-t.

Reacties op dit artikel
Normyo, 2010-02-02
( 0 )

1martin26, dank je wel voor je eerste aanzet tot een uitleg van de grammaticale regels rond vervoegen van werkwoorden. Lijkt me interessant om de volgende aflevering te lezen.

Maar als je dan gaat roepen dat het allemaal beter moet, dan verplicht je jezelf natuurlijk wel tot foutloos werken. Het lijkt me dan ook goed om je tekst nog een door te lezen op wat vreemde spelfouten, waarschijnlijk het gevolg van wat haast om te publiceren en vergeten om de spellingscontrole aan te zetten.

Verder lijkt het mij leuk om eens te horen wat het nut is van het kennen van omschrijvende woorden als infinitief, voltooid deelwoord, verleden tijd. Ik zou die kennis toch niet echt uitermate belangrijk vinden om correct te spellen, vooral omdat iemands spellingskennis sterk be√Įnvloed wordt door zijn thuissituatie. Anders gezegd: heb je ouders met een goede taalkennis en taalgebruik die ook nog eens veel praten onderling en met hun kinderen, dan heb je een voorsprong als je op school komt. Kom je uit een omgeving waar vooral bargoens of streektaal gebruikt wordt, dan ben je dus in het nadeel en heb je een flinke achterstand die je moet inlopen. Het enige wat je als slachtoffer in zo'n situatie kunt hopen is dat je of heel slim bent of een hele goede leraar hebt die alles geduldig en begrijpelijk uitlegt.

Ik ben het overigens met je eens dat Nederlands studeren natuurlijk niet hetzelfde is als een uitgebreide spellingscursus volgen.
Normyo, 2010-02-02
( 0 )

En toen maakte ik ook als een spelfout, het moet natuurlijk zijn:
nog eenS door te lezen

1martin26, 2010-02-03
( 0 )

Het zal je hopelijk duidelijk zijn dat het hier gaat om een systematische benadering van het correct spellen van werkwoordsvormen. Uiteraard neemt dat niet weg, dat ook ik een tikfout kan maken, bijvoorbeeld door een toets te licht aan te slaan. Dat hoeft overigens geen reden te zijn om aangeslagen te reageren.
Carina03, 2010-02-03
( 0 )

Ik zie hier aan de ene kant de humor wel van in vooral als je een noest lezer van de artikelen bent, maar het is ook juist door het niveau dat ik me ernstig afvraag of dit niet te moeilijk zal zijn voor veel auteurs. Misschien zou infoyo je beter aan kunnen stellen als eindredacteur zodat je de artikelen met een lijstje verbeteringen retour kunt sturen . Geen slecht idee niet waar, ben jij het toch ook wel mee eens Normyo?
1martin26, 2010-02-03
( 0 )

Als mijn uitleg te moelijk is, dan houd ik mijn hart vast. Maar het lijkt me geen slecht idee als Infoyo mij zou willen aanstellen (zonder aanstellerij) als eindredacteur. Want ook op hun website zie ik domme taalfouten. Dank je wel voor je reactie.
Normyo, 2010-02-12
( 0 )

Wel apart om te zien 1martin26 dat je denkt dat ik me aangesproken voel door jouw verhaal. Ik vind het juist heel interesseert wat je te vertellen hebt. Ik vind het alleen te makkelijk en te kort door de bocht om er vanuit te gaan dat het aan de schrijver ligt dat hij zijn eigen taal niet goed begrijpt en dat hij maar beter de regels moet toepassen. Zeker als je bedenkt dat in de ontwikkelingspsychologie allang bewezen is dat iemands taalvermogen bepaald wordt door de kwaliteit van de taal van zijn ouders.

Dan lijkt het me zinvoller om opzoek te gaan naar een andere manier om mensen te leren hoe ze moeten vervoegen, dan dezelfde techniek toe te passen die al jaren wordt gebruikt in het onderwijs. Want ondertussen is wel bewezen dat die methode maar bij een klein groepje leerlingen werkt (VWO).

Ook al wil ik hier ook stellen dat een deel van de vervoegingsfouten te verklaren is uit het feit dat we tegenwoordig gewend zijn te werken met tekstverwerkers die ons op onze fouten opmerkzaam maken, zonder eigenlijk te begrijpen hoe die tekstverwerkers dat doen.
Juffrouw blom, 2010-05-20
( 0 )

Tip: kijk eens op www.juffrouwblom.com!
Plaats een reactie
Naam:
E-mailadres:

Reactie:




      Home   -   Aanmelden   -   Top artikelen   -   Nieuwe artikelen   -   Sitemap   -   Help   -   Links   -   Privacy policy   -   Contact
Copyright © 2017 - Infoyo.nl